CHOOSE YOUR LANGUAGE
  • Որոնում Որոնում
×
Դիտումների քանակ233

Ադրբեջանի «աղվանա-ուդիական» համայնքի ներկայացուցիչները պղծել և քանդել են Արցախի Քաշաթաղի շրջանի Ծիծեռնավանքի հայկական եկեղեցու եզակի շուրֆը

Ադրբեջանի «աղվանա-ուդիական» համայնքի ներկայացուցիչները պղծել և քանդել են Արցախի Քաշաթաղի շրջանի Ծիծեռնավանքի հայկական եկեղեցու եզակի շուրֆը

2023 թվականի ապրիլի 22-ին Ադրբեջանի «աղվանա-ուդիական» ինքն իրեն կոչող  համայնքի և Ադրբեջանի Աստվածաշնչային ընկերության նախագահ Ռոբերտ Մոբիլիի ֆեյսբուքյան էջում տեղադրվել են Քաշաթաղի Ծիծեռնավանքի լուսանկարներ, որոնց ուղեկցող տեքստում ի մասնավորի նշվում է․ «Աղօղլան հին աղվանական եկեղեցի այցելության և աղվանական ծիսակատարություններ» իրականացնելու մասին. հայտնում է monumentwatch.org կայքը։

Այցելության նպատակը այդ օրերին՝ ապրիլի 22-23-ը Ադրբեջանում Ռամադանի սուրբ ամսվա ավարտի Աիդ ալ-Ֆիթ տոնը կարևորելն էր, ինչն էլ ապացուցում է այցի՝ պետականորեն ուղղորդված լինելու փաստը և հայկականը յուրացնելու/ ադրբեջանականացնելու հստակ ծրագիրը։

Ռոբերտ Մոբիլլիի տեղադրած լուսանկարներից պարզ է դառնում, որ «աղվանա-ուդիական» կոչվող համայնքի ինքնահնար ծիսակատարություններով պղծվել է Ծիծեռնավանքը, վնասվել Սուրբ Սեղանը, քանդվել է նրա հատակում խնամքով թողնված շուրֆը։ Ըստ Ալեքսան Հակոբյանի՝ շուրֆը  Ծիծեռնավանքի եզակի ֆենոմեններից մեկն էր՝ ուր կավաշաղախ հատակի մեջ ագուցված էր գինու կարասը (Հակոբյան Ա., Պատմա-աշխարհագրական եւ վիմագրագիտական հետազոտություններ. Արցախ եւ Ուտիք, Մխիթարեան հրատարակչութիւն, Վիեննա-Երևան 2009, 129-212)։

monumentwatch.org կայքի մասնագետներն արձագանքել են վանդալիզմին.

«Աղվանա-ուդիական» կոչվող համայնքի ներկայացուցիչների այցելություններով հայկական պատմական եկեղեցիները հռչակվում են  աղվանա-ուդիական և այցելությունը հենց հայկական եկեղեցիների իսկության ու պատմության ոչնչացման գործընթացի մասն է: Հիշեցնենք, որ ավելի վաղ,  նրանք այցելել և ուդիական էին հռչակել  Դադիվանքի վանական համալիրը, Հադրութի Սպիտակ Խաչ վանքը, Մատաղիսի Սուրբ Եղիշե եկեղեցին, Հադրութի շրջանի Ծակուռու սուրբ Աստվածածին և Տողի սուրբ Հովհաննես եկեղեցիները, Ասկերանի շրջանի Ջրաղացներ գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին և մի շարք այլ եկեղեցիներ։

Հարկ է հիշեցնել, որ Հաագայի արդարադատության միջազգային դատարանի 2021 թ. դեկտեմբերի 7-ի որոշմամբ արգելվել են հայկական եկեղեցիների պղծման գոծողությունները․ «Ադրբեջանը պարտավոր է ձեռնարկել բոլոր անհրաժեշտ միջոցները՝ կանխելու և պատժելու վանդալիզմի և պղծման գործողությունները, որոնք իրականացվում էին հայկական մշակութային ժառանգության նկատմամբ․․․» (International Court of Justice, Application of the International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination (Armenia v. Azerbaijan), 7 December 2021, No. 2021/34)։

Իսկ ԵԽԽՎ 2583-րդ բանաձևով հայկական մշակութային արժեքների հայկականության փաստի ժխտումն ու դրանց՝ աղվաններին պատկանելը ճանաչվել է որպես «ադրբեջանական հորինվածք» (Parliamentary Assembly of the Council of Europe, Humanitarian consequences of the conflict between Armenia and Azerbaijan / Nagorno-Karabakh conflict, Resolution 2391 (2021), հոդված 18.4):

Եկեղեցիների գործառույթի փոփոխությունը ոտնահարում է կրոնական համոզմունքներն ու ծիսակատարություններն իրենց իրական բնույթով պահպանելու և իրականացնելու հայ հանրույթի մշակութային ֆունդամենտալ իրավունքը, որը սահմանված է մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի 27-րդ հոդվածով։ Մշակութային ժառանգության գործառույթի փոփոխման գործողությունը խախտում է նաև «Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պաշտպանության մասին» ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 2003 թվականի կոնվենցիայի դրույթները, որի 11-րդ հոդվածով պետությունները պարտավոր են հարգել ժառանգության ոչ նյութական արժեքները՝ անկախ դրանց ծագումից ու գործառույթից։

Ադրբեջանի կողմից հայկական մշակութային ժառանգության յուրացման դեպքերի հետ կապված հարկ է նշել, որ յուրացնելով հայկական ժառանգությունը, այն հայտարարելով աղվանական կամ ուդիական, ժառանգությունը կորցնում է իր հիմնական արժեքը, զրկվում իսկության և ամբողջականության հատկանիշներից, ինչն արգելվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի «Համաշխարհային մշակութային և բնական ժառանգության» կոնվենցիայից, 1994 թվականի Ճապոնիայում ընդունված մշակութային ժառանգության իսկության վերաբերյալ Նարայի փաստաթղթով (https://www.icomos.org/charters/nara-e.pdf), ԻԿՕՄՕՍ-ի կողմից 2017 թվականին Նյու Դելիում ընդուված փաստաթղթով (http://www.icomos-isc20c.org/pdf/madrid-new-delhi-document-2017.pdf):  «Զինված բախումների դեպքում մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին» 1954 թվականի կոնվենցիայի 4-րդ հոդվածի և  1999 թվականի երկրորդ արձանագրության 9-րդ հոդվածի գ կետի՝ նույնպես արգելվում է  մշակութային արժեքի ցանկացած վերափոխումը, դրա օգտագործման ձևի փոփոխությունը, որոնք նպատակ ունեն թաքցնելու կամ ոչնչացնելու մշակութային, պատմական կամ գիտական վկայությունները։

  • Լրահոս
  • Close
Պուտինը Ցանկանում Է Սառեցնել Պատերազմը

24-05-2024 | 17:40

Պուտինը ցանկանում է սառեցնել պատերազմը
Միպ-Ը Սյունիքում Մասնակցել Է Վերջին Զանգին

24-05-2024 | 17:00

ՄԻՊ-ը Սյունիքում մասնակցել է Վերջին զանգին
Մեկնարկում Է Հայ Ժամանակակից Երաժշտության 8-Րդ Փառատոնի Առաջին Համերգաշարը. Մունքն Ազատ Է. Կգմսն

24-05-2024 | 16:34

Մեկնարկում է Հայ ժամանակակից երաժշտության 8-րդ փառատոնի առաջին համերգաշարը. մունքն ազատ է. ԿԳՄՍՆ
Ուկրաինայի Հետախուզությունն Անմիջական Կապ Ունի «Կրոկուսի» Ահաբեկչության Հետ. Բորտնիկով

24-05-2024 | 16:21

Ուկրաինայի հետախուզությունն անմիջական կապ ունի «Կրոկուսի» ահաբեկչության հետ. Բորտնիկով
«Մենք Չենք Թողնելու Մեր Դպրոցն Ու Գնանք»․ Կիրանցում Վերջին Զանգը Կայացել Է

24-05-2024 | 16:14

«Մենք չենք թողնելու մեր դպրոցն ու գնանք»․ Կիրանցում Վերջին զանգը կայացել է
Հայաստանում Ռուսաստանի Դեսպանը Կանչվել Է Մոսկվա

24-05-2024 | 16:08

Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպանը կանչվել է Մոսկվա
Ողջունում Եմ Հայաստանի Եւ Ադրբեջանի Միջև Սահմանազատման Գործընթացում Առաջընթացը․ Եահկ Նախագահ

24-05-2024 | 15:48

Ողջունում եմ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանազատման գործընթացում առաջընթացը․ ԵԱՀԿ նախագահ
Վարչապետի Թեկնածուի Հարցն Ամենաառաջնայինը Չէ․ Հանդիպել Եմ Վեհափառին Ու Սրբազաններին, Քննարկել Ենք Շարժման Օրակարգը․ Բագրատ Սրբազան

24-05-2024 | 14:28

Վարչապետի թեկնածուի հարցն ամենաառաջնայինը չէ․ հանդիպել եմ Վեհափառին ու սրբազաններին, քննարկել ենք Շարժման օրակարգը․ Բագրատ Սրբազան
Արևմուտքը Փորձում Է Ապհ Երկրներում «Գունավոր Հեղափոխությունների» Համար Պայմաններ Ստեղծել. Բորտնիկով

24-05-2024 | 13:10

Արևմուտքը փորձում է ԱՊՀ երկրներում «գունավոր հեղափոխությունների» համար պայմաններ ստեղծել. Բորտնիկով
«Զվարթնոց»-Ի Աշխատակցների Եւ Լեո Նիկոլյանի Միջև Տեղի Ունեցած Միջադեպի  Մասին. Միպ

24-05-2024 | 09:34

«Զվարթնոց»-ի աշխատակցների և Լեո Նիկոլյանի միջև տեղի ունեցած միջադեպի  մասին. ՄԻՊ
Արգենտինայի Նախագահն Իր Գրքի Շնորհանդեսը Վերածել Է Ռոք Համերգի՝ Երգելով 8000-Անոց Հանդիսատեսի Առաջ

24-05-2024 | 08:07

Արգենտինայի նախագահն իր գրքի շնորհանդեսը վերածել է ռոք համերգի՝ երգելով 8000-անոց հանդիսատեսի առաջ
Հայաստանյան Եպիսկոպոսների Եւ Թեմակալ Առաջնորդների Ժողով Մայր Աթոռում

24-05-2024 | 00:31

Հայաստանյան եպիսկոպոսների և թեմակալ առաջնորդների ժողով Մայր Աթոռում
Այլևս Ոչ Մի Եկեղեցական Բրածեծ Չի Լինելու, Չի Թունավորվելու, Խեղդամահ Չի Արվելու, Չի Աքսորվելու, Չի Հալածվելու․․․

23-05-2024 | 19:10

Այլևս ոչ մի եկեղեցական բրածեծ չի լինելու, չի թունավորվելու, խեղդամահ չի արվելու, չի աքսորվելու, չի հալածվելու․․․
Բլինքենը Հանձնառություն Է Ստանձնել Մարդասիրական Օգնություն Տրամադրել Նաև Արցախահայերին. Շերման

23-05-2024 | 14:20

Բլինքենը հանձնառություն է ստանձնել մարդասիրական օգնություն տրամադրել նաև արցախահայերին. Շերման
Բլինքենը Գովել Է Փաշինյանին

23-05-2024 | 12:13

Բլինքենը գովել է Փաշինյանին

Նմանատիպ լուրեր

Պուտինը ցանկանում է սառեցնել պատերազմը

Միջազգային լուրեր

Calendar24-05-2024

ՄԻՊ-ը Սյունիքում մասնակցել է Վերջին զանգին

Լուրեր

Calendar24-05-2024

Մեկնարկում է Հայ ժամանակակից երաժշտության 8-րդ փառատոնի առաջին համերգաշարը. մունքն ազատ է. ԿԳՄՍՆ

Մշակութային լուրեր

Calendar24-05-2024

Ուկրաինայի հետախուզությունն անմիջական կապ ունի «Կրոկուսի» ահաբեկչության հետ. Բորտնիկով

Միջազգային լուրեր

Calendar24-05-2024

«Մենք չենք թողնելու մեր դպրոցն ու գնանք»․ Կիրանցում Վերջին զանգը կայացել է

Լուրեր

Calendar24-05-2024

Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպանը կանչվել է Մոսկվա

Լուրեր

Calendar24-05-2024

Ողջունում եմ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանազատման գործընթացում առաջընթացը․ ԵԱՀԿ նախագահ

Պաշտոնական լուրեր

Calendar24-05-2024

Վարչապետի թեկնածուի հարցն ամենաառաջնայինը չէ․ հանդիպել եմ Վեհափառին ու սրբազաններին, քննարկել ենք Շարժման օրակարգը․ Բագրատ Սրբազան

Պաշտոնական լուրեր

Calendar24-05-2024