Զելենսկին առաջին անգամ հրապարակել է խաղաղության ծրագրի 20 կետի ամբողջական ցանկը

Խաղաղության ծրագիրը, որն Ուկրաինան, Միացյալ Նահանգները և Ռուսաստանը քննարկում են, արդեն երկու ամիս, պարունակում է 20 կետ։ Սակայն, հիմնական փաստաթղթից բացի, կան նաև առանձին փոփոխություններ, որոնք վերաբերում են կոնկրետ ոլորտներին, հաղորդում է РБК-Украина-ն՝ հղում անելով Զելենսկու հանդիպմանը լրագրողների հետ։

Խաղաղության ծրագրից բացի, կան հետևյալ փաստաթղթերը.

• Անվտանգության երաշխիքների վերաբերյալ եռակողմ փաստաթուղթ՝ Ուկրաինա, ԱՄՆ և Եվրոպա։
• Երկկողմ փաստաթուղթ՝ Ուկրաինայի անվտանգության երաշխիքներ ԱՄՆ-ի կողմից։
• Ուկրաինայի բարգավաճման ճանապարհային քարտեզ՝ վերականգնման և տնտեսական զարգացման վերաբերյալ փաստաթուղթ, որը մշակվել է ԱՄՆ-ի հետ, պարունակում է մինչև 2040թ. զարգացման տեսլական։

Ուկրաինայի համար 20 կետանոց խաղաղության ծրագիրը.

1. Ուկրաինայի ինքնիշխանության հաստատում։
2. Նախատեսվում է Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև անվերապահ չհարձակման մասին համաձայնագիր։ Շփման գծի երկայնքով կստեղծվի մոնիթորինգի մեխանիզմ։
3. Ուկրաինան կստանա անվտանգության ամուր երաշխիքներ։
4. Խաղաղ ժամանակ Ուկրաինայի Զու-ի անձնակազմի թիվը կկազմի 800,000։
5. ԱՄՆ-ն, ՆԱՏՕ-ն և Եվրոպան Ուկրաինային կտրամադրեն անվտանգության երաշխիքներ, ինչպես 5-րդ հոդվածում: Եթե Ռուսաստանը ներխուժի Ուկրաինա, կլինի ռազմական պատասխան և պատժամիջոցների վերականգնում: Եթե Ուկրաինան ներխուժի Ռուսաստան կամ կրակ բացի Ռուսաստանի տարածքի վրա առանց սադրանքի, անվտանգության երաշխիքները կչեղարկվեն: Եթե Ռուսաստանը կրակ բացի Ուկրաինայի վրա, անվտանգության երաշխիքները կմտնեն ուժի մեջ: Կար նաև լրացում ԱՄՆ-ին երաշխիքների համար փոխհատուցման վերաբերյալ, սակայն այն այժմ հանվել է: Այս համաձայնագրով երկկողմ անվտանգության երաշխիքները չեն բացառվում: Մասնավորապես, կամավոր կողմերի կոալիցիայի երկրները կարող են մասնակցել անվտանգության երաշխիքներին:
6. Ռուսաստանն իր չհարձակման քաղաքականությունը Եվրոպայի և Ուկրաինայի նկատմամբ կամրագրի բոլոր անհրաժեշտ օրենսդրական ակտերում։
7. Ուկրաինան կդառնա ԵՄ անդամ որոշակի ժամանակ և կստանա կարճաժամկետ արտոնյալ մուտք դեպի եվրոպական շուկա։ ԵՄ անդամակցությունն Ուկրաինայի անվտանգության երաշխիքների մաս է կազմում, և մենք ցանկանում ենք ապահովել անդամակցության ամսաթիվը։
8. Այն նախատեսում է Ուկրաինայի համար գլոբալ զարգացման ամուր փաթեթ, որը կսահմանվի առանձին ներդրումային համաձայնագրով և կներառի, մասնավորապես՝ ներդրումների զարգացման հիմնադրամ, գազային ենթակառուցվածքների զարգացում, տարածքների վերակառուցում և հանքանյութերի ու բնական պաշարների արդյունահանում։
9. Վերակառուցման հարցերը լուծելու համար կստեղծվեն մի քանի ֆոնդեր։ Նպատակն է 800 միլիարդ դոլար հայթայթել։
10. Այս համաձայնագրից հետո Ուկրաինան կարագացնի Միացյալ Նահանգների հետ ազատ առևտրի համաձայնագրի կնքման գործընթացը։ Ամերիկայի դիրքորոշումն այն է, որ նրանք քննարկում են ազատ առևտրի համաձայնագիր Ուկրաինայի և ազատ առևտրի համաձայնագիր Ռուսաստանի հետ։
11. Ուկրաինայի միջուկային զենքից զերծ կարգավիճակը։
12. Զապորոժյեի ԱԷԿ-ը։ Այս հարցի շուրջ փոխզիջում դեռևս ձեռք չի բերվել։ ԱՄՆ-ն առաջարկում է համատեղ կառավարում Ուկրաինայի, ԱՄՆ-ի և «ռուսների» միջև. 3 կողմերը կստանան դիվիդենտներ։ ԱՄՆ-ն առաջարկում է «33%/33%/33%» բաժանում։ Իսկ ամերիկացիներն՝ գլխավոր կառավարիչները։ Ուկրաինայի փոխզիջումային առաջարկը. Զապորոժյեի ԱԷԿ-ը շահագործվում է ԱՄՆ-ի և Ուկրաինայի կողմից համատեղ՝ 50/50 բաժանումով։ Սակայն արտադրված էլեկտրաէներգիայի 50%-ը կհասնի Ուկրաինային, և ԱՄՆ-ն ինքնուրույն կորոշի իր բաշխումը։ Ավելին, Զապորոժյեի ԱԷԿ-ը, «Էներգոդարը» և Կախովկայի ՀԷԿ-ը կզրկվեն ռազմականացումից։
13. Ուկրաինան և Ռուսաստանը պարտավորվում են դպրոցներում և ողջ հասարակությունում իրականացնել կրթական ծրագրեր, որոնք կնպաստեն տարբեր մշակույթների ըմբռնմանն ու հանդուրժողականությանը, կվերացնեն ռասիզմն ու նախապաշարմունքները: Ուկրաինան կկիրառի ԵՄ կանոնները կրոնական հանդուրժողականության և փոքրամասնությունների լեզուների պաշտպանության վերաբերյալ:
14. Տարածքներ: Առաջարկվել է, որ Դոնեցկի, Լուգանսկի, Զապորոժյեի և Խերսոնի մարզերում զորքերի տեղակայման գիծն այս համաձայնագրի կնքման օրվանից կազմի փաստացի ճանաչված շփման գիծ։ Որպեսզի այս համաձայնագիրն ուժի մեջ մտնի, Ռուսաստանը պետք է դուրս բերի իր զորքերը Դնեպրոպետրովսկի, Նիկոլաևի, Սումիի և Խարկովի մարզերից։

Ուկրաինայի դիրքորոշումը։ Ինչպես բացատրեց Զելենսկին, Ռուսաստանը ցանկանում է, որ Ուկրաինան դուրս գա Դոնեցկի մարզից, մինչդեռ ԱՄՆ-ն առաջարկում է փոխզիջում՝ ազատ տնտեսական գոտի։ Եթե «մնալու» վերաբերյալ համաձայնություն չլինի, ազատ տնտեսական գոտին կարող է ընդունվել միայն հանրաքվեի միջոցով։ Զելենսկին նշել է, որ ԱՄՆ-ն ցանկանում է հանրաքվե, բայց, ըստ նրա, ամբողջ փաստաթուղթը, ոչ թե առանձին հարցը, պետք է դրվի քվեարկության։ Հանրաքվեն պահանջում է առնվազն 60 օր։ Եվ մեզ անհրաժեշտ է իրական 60-օրյա հրադադար։

1. Ապագա տարածքային համաձայնագրերի շուրջ համաձայնության գալուց հետո, թե՛ ՌԴ-ն, թե՛ Ուկրաինան պարտավորվում են չփոփոխել այդ համաձայնագրերն ուժով։
2.  Ռուսաստանը չի խոչընդոտի Ուկրաինայի կողմից Դնեպր գետի և Սև ծովի առևտրային նպատակներով օգտագործմանը: Կկնքվի առանձին ծովային համաձայնագիր և մուտքի համաձայնագիր, որոնք կներառեն նավարկության և տրանսպորտի ազատությունը: Այս համաձայնագրի շրջանակներում Քինբըրն Սփիթը կզրկվի ռազմականացումից:
3. Կստեղծվի մարդասիրական կոմիտե՝ չլուծված խնդիրները լուծելու համար: Կկազմակերպվի ռազմագերիների փոխանակում, քաղաքացիական պատանդների, այդ թվում՝ երեխաների և քաղբանտարկյալների վերադարձ, ինչպես նաև հակամարտության զոհերի խնդիրների և տառապանքների լուծում:
4. Ուկրաինան պետք է հնարավորինս շուտ ընտրություններ անցկացնի համաձայնագրի ստորագրումից հետո։
5. Այս համաձայնագիրը կլինի իրավաբանորեն պարտադիր։ Դրա իրականացումը կհսկվի և կերաշխավորվի Թրամփի նախագահությամբ գործող Խաղաղության խորհրդի կողմից։ Խախտումները կենթարկվեն պատժամիջոցների։
6. Երբ բոլոր կողմերը համաձայնվեն այս համաձայնագրի հետ, անմիջապես ուժի մեջ կմտնի հրադադարի ամբողջական ռեժիմը։

www.tert.am